Qiymətləndirmə: bələdçi

Əmlakın qiymətləndirilməsində standartlar və tərəfsizlik

Qiymətləndirmə standartları nə üçün lazımdır, beynəlxalq standartlar nəyi tənzimləyir və qiymətləndiricinin tərəfsizliyi nəticəyə necə təsir edir.

Əmlakın qiymətləndirilməsində standartlar və tərəfsizlik
Mətnin ölçüsü

Eyni obyekti qiymətləndirən iki mütəxəssisin nəticəsi niyə yaxın olmalıdır? Çünki peşəkar qiymətləndirmə ümumi qaydalara, yəni standartlara əsaslanır. Standartlar işin necə qurulacağını, hansı məlumatların toplanacağını və nəticənin necə izah ediləcəyini müəyyən edir. Tərəfsizlik isə bu qaydaların düzgün tətbiqinin əsas şərtidir.

Standartlar nə üçün lazımdır

  • Müqayisə oluna bilən nəticə: fərqli qiymətləndiricilər eyni məntiqlə işləyir.
  • Şəffaflıq: hesabatı oxuyan nəticənin necə alındığını izləyə bilir.
  • Etimad: banklar, investorlar və məhkəmələr hesabata əsaslanaraq qərar verə bilir.

Beynəlxalq standartlar

Dünyada geniş tanınan çərçivə Beynəlxalq Qiymətləndirmə Standartları Şurasının (IVSC) hazırladığı Beynəlxalq Qiymətləndirmə Standartlarıdır (IVS). Onlar qiymətləndirmə tapşırığının əhatəsini, dəyərin əsaslarını (məsələn, bazar dəyəri), yanaşma və üsulları, məlumatların toplanmasını və hesabatın məzmununu tənzimləyir. Ölkələrin milli qaydaları da çox vaxt bu prinsiplərə əsaslanır.

Dəyərin növü və tarixi

Standartların əsas tələblərindən biri dəyərin növünün və tarixinin aydın göstərilməsidir. “Bazar dəyəri”, “ədalətli dəyər”, “ləğvetmə dəyəri” fərqli anlayışlardır və eyni obyekt üçün fərqli rəqəmlər verə bilər. Qiymətləndirmə tarixi isə dəyərin hansı bazar vəziyyətinə aid olduğunu göstərir.

Tərəfsizlik nə deməkdir

Nəticə sifarişçinin gözləntisinə deyil, tapşırığın şərtlərinə, mövcud məlumatlara və əsaslandırılmış təhlilə söykənməlidir. Qiymətləndiricinin obyektlə və ya tərəflərlə maraqlar toqquşması varsa, bu, əvvəlcədən açıqlanmalı və ya tapşırıqdan imtina edilməlidir. Qiymətləndiricinin haqqı nəticənin böyük və ya kiçik olmasından asılı olmamalıdır.

Fərziyyə və məhdudiyyətlər

Hər qiymətləndirmə müəyyən məlumatlara əsaslanır və bəzi məlumatlar yoxlanıla bilmir. Standartlar bu halları gizlətməyi deyil, hesabatda açıq yazmağı tələb edir: məsələn, sənədlərin sifarişçi tərəfindən təqdim edildiyi və ya obyektin bir hissəsinə baxış keçirilmədiyi.

Tez-tez verilən suallar

Sifarişçi istədiyi nəticəni ala bilərmi?

Xeyr. Peşəkar qiymətləndirici nəticəni təhlil əsasında müəyyən edir; sifarişçinin istəyi ilə dəyərin dəyişdirilməsi tərəfsizlik prinsipinə ziddir.

Fərqli qiymətləndiricilərin nəticəsi niyə bir qədər fərqlənə bilər?

Seçilən analoqlar və düzəlişlər peşəkar mühakiməyə əsaslanır, ona görə kiçik fərqlər normaldır. Böyük fərq isə məqsəd, tarix və ya fərziyyələrin fərqli olduğunu göstərə bilər.

Peşəkarlıq, operativlik, tərəfsizlik və müştəri məmnuniyyəti “International Price Center”in iş prinsipləridir: Haqqımızda.

Saytda axtarış

WhatsApp ilə əlaqə (yeni pəncərədə açılır)