Maşın və avadanlıqlar müəssisənin aktivlərinin ən böyük hissəsini təşkil edə bilər. Onların qiymətləndirilməsi bank krediti üçün girov, alqı-satqı, balansın yenidən qiymətləndirilməsi, sığorta, müəssisənin satışı və ya əmlakın bölünməsi zamanı lazım olur. Daşınmaz əmlakdan fərqli olaraq burada texniki xüsusiyyətlər və köhnəlmə əsas rol oynayır.
Nələr qiymətləndirilir
- İstehsal maşınları və dəzgahlar;
- Texnoloji xətlər və komplekslər;
- Tikinti, kənd təsərrüfatı və xüsusi texnika;
- Enerji, soyuducu, qaldırıcı və digər mexanizmlər;
- Ofis və ticarət avadanlığı.
Hansı məlumatlar lazımdır
- İstehsalçı, model, istehsal ili və seriya (zavod) nömrəsi;
- Komplektasiya və texniki göstəricilər (gücü, məhsuldarlığı);
- Alış sənədləri, balans dəyəri və istismara verilmə tarixi;
- Təmir və texniki xidmət tarixçəsi;
- Avadanlığın yerləşdiyi yer və hazırkı istifadə vəziyyəti.
Baxış
Qiymətləndirici avadanlığı yerində görür, identifikasiya məlumatlarını (lövhəcik, seriya nömrəsi) sənədlərlə tutuşdurur, işlək vəziyyətini və görünən qüsurları qeydə alır. Çox sayda vahid olduqda inventar siyahısı əsasında işləmək rahatdır.
Köhnəlmə necə nəzərə alınır
Avadanlığın dəyərini azaldan üç növ köhnəlmə var:
- Fiziki köhnəlmə: istismar nəticəsində aşınma və yeyilmə.
- Funksional köhnəlmə: daha məhsuldar və ya qənaətcil yeni modellərin bazara çıxması ilə avadanlığın geri qalması.
- İqtisadi (xarici) köhnəlmə: bazarda tələbin azalması kimi kənar amillərin təsiri.
Yanaşmalar
Oxşar avadanlığın ikinci əl bazarı varsa, müqayisəli yanaşma tətbiq olunur. Unikal və ya xüsusi sifarişlə hazırlanmış avadanlıq üçün çox vaxt xərc yanaşması istifadə edilir: yeni analoqun dəyərindən köhnəlmə çıxılır. Gəlir gətirən kompleks avadanlıqda gəlir yanaşması da nəzərə alına bilər.
Tez-tez verilən suallar
Bütün avadanlıq parkını bir hesabatda qiymətləndirmək olarmı?
Bəli. Çox sayda vahid inventar siyahısı əsasında bir hesabatda qiymətləndirilə bilər; hər vahidin dəyəri ayrıca göstərilir.
Balans dəyəri ilə bazar dəyəri niyə fərqlənir?
Balans dəyəri mühasibat qaydaları ilə hesablanmış amortizasiyanı əks etdirir, bazar dəyəri isə avadanlığın qiymətləndirmə tarixində bazarda dəyişdirilə biləcəyi məbləği. Bu iki göstərici çox vaxt bir-birindən fərqlənir.
Avadanlıq və texnikanın qiymətləndirilməsi barədə: Daşınar əmlakın qiymətləndirilməsi. Konsultasiya üçün bizimlə əlaqə saxlayın.


